Fizykoterapia terapia polegająca na wykorzystaniu zjawiska fizyczne – światło, prąd elektryczny, magnetyzm, ultradźwięki, niską temperaturę – do pobudzenia procesów biologicznych w tkankach. Ma zlikwidować ból, obrzęki, wysięki i stany zapalne, stymulować lub łagodzić i goić. Dlatego jest często stosowana po urazach.
Elektroterapia to dziedzina fizykoterapii wykorzystująca oddziaływanie prądu który jest bodzcem leczniczym. Celem uzyskanym w elektroterapii jest poprawa ukrwienia, zmniejszenie napięcia mięśni, przyspieszenie wchłaniania obrzęków i wysięków śródstawowych, złagodzenie bólu i poprawienie ukrwienia stymulowanej tkanki. W skład elektroterpii wchodzą różne rodzaje prądów w tym: prąd stały, modulowane prądy średniej częstotliwości oraz prądy impulsowe małej i średniej częstotliwości.
Stosujemy następujące rodzaje elektroterapii:
TENS
Prądy silnie działające przeciwbólowo. Działanie przeciwbólowe oparte jest na wygaszaniu bólu przez stymulację nerwów.
Wskazania do stosowania prądów TENS:
uśmierzenie bólów mięśniowych, pourazowych, nerwobóli, zaburzenia zrostu kostnego, stymulacja mięśni szkieletowych, zespoły bólowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa, dyskopatie choroby zwyrodnieniowe stawów, bóle stawów w przebiegu RZS i ZZSK, zapalenia okołostawowe
Galwanizacja
Galwanizacja jest zabiegiem w którym wykorzystuje się prąd stały. Działanie lecznicze galwanizacji związane jest z różnym sposobem ułożenia elektrod. W zależności od metod można uzyskać zmniejszenie pobudliwości nerwów, działa także przeciwbólowo, przeciwzapalnie oraz powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych.
Wskazania do galwanizacji:
-nerwobóle
-przewlekłe zapalenia nerwów, splotów i korzeni nerwowych
-zespoły bólowe w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów kończyn i kręgosłupa
-porażenia wiotkie
-utrudniony zrost kostny
-zaburzenia krążenia obwodowego
Jonoforeza
Jest to aplikowanie przez skórę wskazanego leku w postaci roztworu wodnego lub żelu bądź maści za pomocą prądu stałego. Zastosowanie tej metody leczenia ułatwia wchłanianie leku w chorobowo zmienioną tkankę. W zabiegu stosowane są najczęściej leki o działaniu: przeciwbólowym, przeciwzapalnym, przeciwreumatycznym, rozszerzającym naczynia krwionośne, rozmiękczającym tkankę bliznowatą.
Wskazania do jonoforezy:
stany pourazowe stawów i mięśni, utrudniony zrost kostny, zespoły bólowe stawów kończyn i stawów kręgosłupa, zapalenia okołostawowe, nerwobóle, stany zapalne tkanek miękkich i mięśniobóle
Prądy interferencyjne prądy Nemecka
W zależności od wybranych parametrów można uzyskać efekt przeciwbólowy, zwiększający przekrwienie i odżywienie tkanek lub rozluźniający, a także różne ich kombinacje. Zabieg stosowany najczęściej w leczeniu: zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn, zespołów bólowych kręgosłupa, zaników mięsni w wyniku bezczynności, stanów pourazowych i pooperacyjnych mięśni, reumatyzmu tkanek miękkich, nerwobólów.
Wskazania:
-zespoły bólowe narządu ruchu pourazowe i zwyrodnieniowe
-nerwobóle
-zaburzenia krążenia obwodowego
-mięśniobóle
-nietrzymanie moczu
-obrzęki
-rwa kulszowa, ramienna
-choroby : Buergera, Raynauda, Sudecka, przykurcz Volkmanna
-ostroga piętowa
Diadynamik (DD)
Prądy diadynamiczne (sześć rodzajów: MF, DF, CP, LP, RS, MM) są to prądy impulsowe o niskiej częstotliwości i charakteryzują się działaniem dynamogennym, to znaczy: przenikaniem w głąb tkanek. Ten czynnik ma właściwości wzbudzania względnie zwiększania pobudliwości, a więc przywracania tkankom ich normalnego, fizjologicznego dynamizmu (siły i napięcia). Podczas zabiegu w krótkim czasie kilkakrotnie zmieniamy rodzaj prądu . Działanie prądów DD, w zależności od ich rodzaju, polega na przekrwieniu, efekcie przeciwbólowym, zmniejszeniu napięcia lub stymulacji mięśni. Jest to działanie miejscowe i stosunkowo płytkie.
Wskazania do prądów didaynamicznych:
-zespoły bólowe stawów kręgosłupa i stawów kończyn
-stany po urazach narządu ruchu
-nerwobóle
-mięśniobóle
-zaniki mięśni
-zaburzenia krążenia obwodowego
-zaburzenia troficzne
-zesztywnienia stawowe
-odmrożenia
-dyskopatie
Elektrostymulację
Pobudzanie mięśni za pomocą impulsowego prądu elektrycznego. Zabieg wywołuje kontrolowany skurczu mięśnia z pominięciem części lub całego układu nerwowego odpowiedzialnego za skurcz w prawidłowych warunkach. Znajduje szerokie zastosowanie w chorobach neurologicznych, gdy przewodzenie impulsów nerwowych do mięśni jest zaburzone.
Wskazania do elektrostymulacji:
-zaniki mięśniowe
-zespoły bólowe korzeniowe
-choroba zwyrodnieniowa stawów
-bóle mięśniowe
-wzmacnianie mięśni
-porażenie wiotkie mięśni
Prądy Kotza
Prądy Kotza stosowane są często zarówno w rehabilitacji, jak i w odnowie biologicznej i sporcie jako metoda wspomagania treningu siłowego lub wytrzymałościowego mięśni.
Wskazania do prądów Kotza:
-zaniki mięśniowe z unieruchomienia
-trening mięśniowy
-stymulacja mięśni
-przeciwbólowe
-wspomagania treningu siłowego lub wytrzymałościowego mięśni
-uszkodzenie przewodzenia nerwowego
Ultradźwięki to fale akustyczne o częstotliwości drgań wyższej niż zakres słyszalności ucha ludzkiego. Drgania przenosząc się z jednej cząsteczki na następne wywołują powstanie podłużnej fali mechanicznej, co powoduje tzw. mikromasaż tkanek Energia mechaniczna stanowi bodziec dla układu nerwowego, powodując podwyższenie progu odczuwania bólu .Efekt cieplny zabiegu powoduje wzmożoną dyfuzję wewnątrz komórki oraz w przestrzeniach międzykomórkowych. Pod wpływem działania ultradźwięków związki koloidalne w tkankach ulegają rozbiciu na mniejsze cząsteczki, lub dochodzi do ich koagulacji. Wzrasta szybkość reakcji chemicznych i nasilają się procesy utleniania, poprawia się ukrwienie.
Skuteczne efekty przynosi również ultrafonoforeza czyli bezpośrednie wprowadzenie leku za pomocą ultradźwięków w leczoną okolicę. Leki dają dodatkowy efekt leczniczy wnikając z ultradźwiękami poprzez skórę do głębiej położonych warstw.
Wskazania do wykonania zabiegu ultradzwięków:
-w chorobach zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa (osteofity);
-w zespole ostrogi piętowej
-w stanach pourazowych: złamaniach, zwichnięciach, skręceniach, naderwaniach tkanek miękkich, krwiakach;
-w chorobach reumatycznych;
-w chorobach neurologicznych: neuralgiach, zapaleniach nerwów;
-w leczeniu obrzęków limfatycznych;
-w leczeniu blizn, przykurczów, krwiaków.
Biostymulacja laserowa jest to proces przyspieszania lub usprawniania reakcji fizjologicznych, wywołany naświetlaniem tkanek przez promień laserowy. W laserze światło jest zebrane w jedną wiązkę. Wzbudzone fotony emitują energię w sposób niezależny na poziomie atomu, przemieszczając elektrony na jego orbitach. To zjawisko nazywamy „pompowaniem optycznym”. Promieniowanie lasera wywołuje fizjologiczne odruchy układu naczyniowego skóry, co poprawia jej ukrwienie i pobudza procesy metaboliczne i wywołuje reakcje w narządach wewnętrznych. Ma to wpływ na zwiększenie przepływu krwi, uaktywnia działanie szpiku kostnego, podnosi stężenie adrenaliny, histaminy i serotoniny, co jest mechanizmem działania przeciwbólowego.
Wskazania
-w ostrych i przewlekłych mięśniobólach różnego pochodzenia
-w chorobach zwyrodnieniowych stawów
-w urazach i przeciążeniach więzadeł stawu kolanowego
-w zespołach bólowych: „bolesnego barku”, „łokcia tenisisty” i „łokcia golfisty”
-w chorobach reumatycznych
-w nerwobólach (np. nerwu trójdzielnego, rwy kulszowej)
-w chorobach skóry i trudno gojących się ranach
-w ostrym i przewlekłym zapaleniu zatok
Magnetoterapia to stosunkowo nowa dziedzina fizykoterapii, która przynosi duże rezultaty i doskonale uzupełnia inne formy terapii. Stosuje się ją przy zwalczaniu bólu, eliminowaniu stanów zapalnych, przyspieszaniu zrostu kostnego czy gojenia ran. Magnetoterapia polega na stosowaniu zmiennego pola magnetycznego. Pod jego wpływem jony znajdujące się w komórkach ciała ulegają przemieszczeniom, powodując hiperpolaryzację błony komórkowej i tym samym wzmagają przemianę materii. Poprawione ukrwienie w komórce poprzez działanie pola magnetycznego wywołuje podniesienie ciśnienia parcjalnego tlenu, co powoduje lepsze wykorzystanie tlenu przez komórkę. Do zalety magnetoterapii zaliczyć można fakt, że zabiegi mogą być dokonywane przez ubranie, gips, bandaże itp., które nie stanowią przeszkody dla pola magnetycznego, pole magnetyczne przenika równomiernie przez wszystkie części ciała ludzkiego, metal nie stanowi przeciwwskazań do stosowania zabiegu, szeroki zakres wskazań wraz z możliwością oddziaływania na tkankę łączną. Magnetoterapia jest metodą nietermiczną. W magnetoterapii nie znane są działania uboczne.
Wskazania:
-leczenie opóźnionych złamań kości – zespół Sudecka,
-zwichnięcia, skręcenia, stłuczenia, uszkodzenia wiązadeł, ścięgien i mięśni,
-nerwobóle,
-po operacjach na nerwach obwodowych i splotach nerwowych,
-bóle fantomowe, zaburzenia obwodowego układu krążenia,
-uśmierzanie bólu i zapobieganie stanom zapalnym,
-rozluźnianie napiętych mięśni,
-Choroby zwyrodnieniowe,
-Odleżyny,
-Łuszczyca,
-Owrzodzenie goleni,
-Złamania,
-Skręcenia,
Światłoterapia dział fizykoterapii wykorzystujący wpływ światła na organizm za pośrednictwem promieniowania podczerwonego, widzialnego i ultrafioletowego. Do najpopularniejszej terapii światłem wykorzystuje się lampę Sollux, która znalazła zastosowanie w profilaktyce jak i wspieraniu procesu leczenia pacjentów z różnymi problemami medycznymi. Lampa Sollux działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie, obniża napięcie mięśniowe i powoduje uczucie odprężenia. Jest to skuteczny zabieg rozgrzewający, często stosowany jako przygotowanie do masażu bądź ćwiczeń. Wpływa korzystnie na rozszerzenie naczyń włosowatych i zwiększenie przepływu krwi tętniczej przez tkanki. Zmniejszenie napięcia mięśni. Poprawia przemianę materii.
Wskazania:
-Przewlekłe i podostre stany zapalne stawów, nerwów, zatok
-Stany po urazach kończyn, ale nie wcześniej niż po upływie 48 h od urazu,
-Dyskopatie (zwłaszcza szyjne),
-Nerwobóle i zespoły bólowe (np. rwa kulszowa),
-Stany po przebytym zapaleniu skóry i tkanek miękkich pochodzenia bakteryjnego,
-Odmrożenia,
-Przewlekłe stany zapalne jamy nosowej, ucha zewnętrznego i stawów żuchwy,
-Porażenia spastyczne,
-Przygotowanie do masażu, janoforezy, ćwiczeń ruchowych,
-Przykurcze, blizny, zrosty,
-Stany pourazowe,
Zmniejszenie napięcia mięśniowego